Delphi’ye Giriş

Bu bölümde Delphi hakkında genel bir bilgi sahibi olup, Delphi IDE’yi (Integrated Development Environment – Entegre Uygulama Geliştirme Ortamını) tanıyacağız.

RAD Nedir?

RAD (Rapid Application Development) Hızlı Uygulama Geliştirme demektir. Delphi’de RAD’dır ve bu ismi kesinlikle haketmektedir. Delphi’nin mükemmel bileşen yapısı, dünyadaki en hızlı derleyicilerden birine sahip olması, mükemmel veritabanı desteği ve Object Oriented – Nesne tabanlı programlamayı desteklemesi sayesinde çok hızlı uygulamalar geliştirebilirsiniz.

Ne demek istediğimi hemen bir örnekle açıklayayım. Delphi’yi açtıktan sonra klavyeden F9 tuşuna basın veya Run menüsünden Run komutunu verin. Karşınıza gelen pencere %100 Windows uyumlu bir uygulamadır. Normal Windows pencerelerinde bulunan her türlü özelliğe sahiptir. Aynı şeyi C gibi bir programlama dilinde yapmak için yüzlerce satır kod yazmanız gerekir.

Delphi Sürümleri

İhityaca göre Delphi piyasaya dört sürüm halinde sunulmaktadır. Delphi 6 ve öncesinde üç sürüm halinde sunuluyordu. Ancak Delphi 7 ile birlikte dördüncü bir sürüm daha (Architect) eklenmiştir. Bunlar :

* Personal (Standart)
Professional (Profesyonel)
Enterprise (Client/Server)
Architect


1. Personal Sürüm

Standart sürüm Delphi ile tanışmak isteyen kişileri hedeflemektedir. Öğrenciler, hobi olarak kendi programlarını yazanlar ve Delphi’yi tanımak isteyen kişiler için idealdir. Standart sürüm ile yazdığınız programları ticari olarak dağıtamazsınız.

Standart sürüm Windows programları yazmak için her türlü özelliğe sahiptir :

* Hızlı Delphi derleyicisi
Gelişmiş entegre uygulama geliştirme ortamı (IDE)
Kullanılmaya hazır 85’in üzerinde bileşen (component)
Komple Windows desteği, COM, API’ler, multithreading vs.


2. Professional Sürüm

Profesyonel sürüm, ticari olarak program yazıp satan kişileri hedeflemektedir.

Profesyonel Sürüm, Personal sürümün özelliklerine sahip, ayrıca aşağıdaki özellikleri de içeriyor:

Kullanılmaya hazır 225’in üzerinde bileşen
Linux ve Windows’ta aynı anda program geliştirmek için kullanılmaya hazır 160’ın üzerinde CLX bileşen
Veribanı desteği
BDE (Borland Database Engine)
ADO
dbExpress : mySQL ve Interbase sürücüleri
VCL kaynak kodu
OpenTools API
Programlarınızı dağıtmak için InstallShield kurulum programı
Interbase Database Server
Indy, Rave ve Intraweb gibi birtakım 3. parti bileşenler
3. Enterprise Sürüm



Enterprise sürüm, büyük ölçekli uygulamalar geliştiren programcıları hedeflemektedir.

Enterpise sürüm, Profesyonel sürümdeki tüm özellikler sahiptir. Ayrıca aşağıdaki özellikleri de taşımaktadır :

* Kullanılmaya hazır 300’ün üzerinde bileşen
Çok katmanlı veritabanı uygulamaları geliştirmek için MIDAS olarakta bilinen DataSnap teknolojisi.
Geniş bir Web hizmetleri ve XML desteği
CORBA desteği
Birden çok programcının çalıştığı ortamlar için TeamSource kaynak kod kontrol yazılımı
dbExpress için Oracle, SQL Server 2000 ve DB2 sürücüleri
Yüksek kalitede yazılım ve kod geliştirmek için Model Maker modelleme ortamı.
BDE için SQL Links sürücüleri : Oracle, SQL Server, Interbase, DB2, Informix ve Sybase
SQL Explorer yazılımı
Uygulamanızı çeşitli dillere tercüme etmek için gerekli özellikler


4. Architect Sürüm

Architect Sürümü, Enterprise Sürümün taşıdığı tüm özellikleri taşımaktadır ve hedef kitlesi de aynıdır. Tek farkı BoldSoft’un Bold for Delphi ürünü de bu sürümde yer almaktadır.



Neden Delphi?

Birçok neden var ;

1. IDE : Entegre Geliştirme ortamı ile hızlı bir şekilde uygulamalar geliştirebilirsiniz. Form düzenleyici (Form Designer) ile kolayca formlarınızı düzenleyebilir, Object Inspector ile bileşenlerin özelliklerini kolayca değişitirebilir, CodeInsight teknolojisi ile daha hızlı ve hatasız kodlar yazabilirsiniz.

2. Hız : Daha küçük ve daha hızlı çalışan uygulamalar daha iyidir. Delphi dünyadaki en hızlı ve boyutu küçük uygulamaları oluşturan derleyicilerden birine sahiptir.

3. Delphi Language : Delphi 7’ye kadar programlama dilini ismi Object Pascal olarak geçiyordu. Ancak Delphi 7’de eklenen .net desteği ile birlikte Borland dilin ismini Delphi Language (Delphi dili) olarak değiştirdi. Delphi dili güçlü, öğrenmesi kolay bir dildir.


Assembler ve C++ dilleri de çok güçlü dillerdir. Ancak assembler dili’ni öğrenmesi zor ve kod yazması ise tam bir hamallıktır. C++ dilini öğrenmesi zordur, ayrıca C++ ile kötü programlar yazmak çok kolaydır. Visual Basic ilk çıktığında amacı insanlara kolayca program yazabilecekleri bir ortam sunmaktı. Ancak ilk sürümleri bunda pek başarılı olamadı ve gittikçe komplex bir hale geldi. Çok yavaş uygulamalar geliştiriyor ve çoğu şeyi programcıdan gizliyordu, programcı arka planda işlerin nasıl döndüğünü bilmiyordu. Delphi’de kesinlikle böyle bir durum yoktur. Delphi iki yönlü bir geliştirme aracıdır yani tüm kod kontrolünüz altındadır. Microsoft Visual Basic’in .net sürümü için radikal kararlar almış ve Borland’dan bir çok programcıyı astronomik rakamlarla transfer ederek kaliteyi bir parça yükseltmiştir. Ancak hala Delphi’ye ulaşması için çok çalışması gerek.

4. Geniş Veritabanı Desteği : Ülkemizde yapılan programların büyük bir çoğunluğu veritabanı programlarıdır. Delphi birçok veritabanını çok iyi bir şekilde desteklemektedir. Microsoft araçları genelde Microsoft erişimlerini desteklerler, OLE DB ve ODBC gibi. Delphi’nin veritabanı desteği :

* dbExpress
IB Express (IBX)
BDE
ADO


Birçok veritabanına direk erişim sağlayan 3. parti bileşenler
Milyonlarca kayıt saklayabilen çok hızlı 3. parti lokal veritabanları
Eğer bunlarda işinizi görmüyorsa kolayca kendi araçlarınızı yazma özelliği

5. VCL : Visual component Library, Delphi’nin en önemli parçasıdır. Delphi’de gördüğünüz bileşenlerin tamamı Delphi dilinde yazılmıştır. Delphi’nin güçlü Object Oriented (nesne yönelimli) dili sayesinde mevcur sınıflardan yeni bileşenler oluşturmak çok kolaydır. Şu anda dünyada geliştirilmiş on binlerce bileşen vardır. Ayrıca bu sayıya her gün yenileri eklenmektedir.

6. Destek : Başta Borland üzere, Türkçe ve İngilizce olarak binlerce site ve kişiden başınız sıkıştığında destek alabilirisiniz.


Not : 1. Dökümanı Alıntı Yaptım Çünkü ßu Dökümanda ßenim Yazacaklarımla Örtüşüyor 2.Dökümanda Menüler, Form Yapısı, Object Inspector, Object TreeView, Unit Yapısı, Dosya Açılımları Konuları Vericem.. 2. Dökümanın Gelmesi Zaman Alabilir...

Umarım Yardımcı Olmuşumdur...

Evet Şimdi 2 Numaralı Dökümanı Veriyorum Diğer Dökümanları Zaman Buldukça Yazmaya Çalışacam




Integrated Development Environment (IDE)
Delphi’yi Açtığımız Zaman Karşımıza Çıkan Görüntüye IDE Diyoruz Türkçesi Entegre Geliştirme Ortamı..

Şimdi Konuyu ßiraz Açalım ;
1.)Ana Pencere (Main Window) : ßu Menüde ßizlere Yardımcı Olacak Nesneler Bulunmaktadır.. Componentler, Kısayol Tuşları, ßu Menüyü Kendinize Göre Değiştirebilirsiniz (Sürükle Bırak)



Component Palette : ßu Sayfada Component (Bileşen)’leri Düzenliyebilirsiniz. Ön Taraflarda Görmek iStediğini Component’i Seçip Move Up/Down Komutlarıyla Yukarı Aşağı Taşıyabilirsiniz.
Rename(isimdeğiştir) Button’una Basarak Sayfaların İsimlerini Değiştirebilirsiniz.




2.)Form Designer(Form Düzenleyici, Tasarlayıcı) : Bu Bölüm Boş ßir Windows Penceresidir. Componentleri Form’un Üzerine ßırakarak Form’unuzu Tasarlıyabilirsiniz. Form’a Component’i Koymak iÇin Component Bölümünden iStediğiniz Component’in Üstüne Tıklayıp (1 defa) Form’un Üstüne Bırakabilirsiniz.

3.) Object Inspector : ßu Menüde Nesnelerin Özelliklerini Değiştirebilir, Ayarlıyabilir ve Hangi Olaylara Ne Cevap Vereceğini Belirliyebilirsiniz





ßu ßölüm 2 Sekmeden Oluşuyor.. Properties ve Events
Properties Sekmesinde Nesnenin Enini, Boyunu, İsmini vs. Değiştirebilirsiniz. Her Component’in Kendine Ait Özellikleri Vardır. ßazı Özelliklerin Yanında + İşareti Vardır ßu iŞaret ßirden Fazla Özellik Olduğunu Gösterir.
Events Sekmesinde Component’in Hangi Olaylara Ne Cevaplar Vereceğini Ayarlıyabilirsiniz Örneğin ; Button’un OnClick Olayı ßutton Tıklandığında Hangi Cevap, Tepki Vereceğini ßelirlersiniz(Kodlarla)

4.) Object TreeView



Nesne Ağacında Form’da Kullandığınız ßileşenleri Seçebilir, Form’da Görünmeyen Bileşenleri, Araçları Seçebilirsiniz. Ayrıyetten Componentler Arasında Parent-Child İlişkisi Kurabilirsiniz..

5.) Code Editor (Kod Düzenleyici)



ßu ßölüm Kodları Yazacağınız ßölümdür. ßirden Fazla Dosya (Unit) Açıksa ßu Dosyalar Sekmeler Halindedir.

Kod Editöründe Kullanılabilecek Kısayollar

F9 Programı derle ve çalıştır
F8 Programı adım adım çalıştırır
F7 Programı adım adım çalıştırırken, ilgili rutine dallanır.
Ctrl + S Unit’te yapılan değişiklikleri kaydeder.
Shift + Ctrl + S Açık olan tüm unitlerdeki değişiklikleri kaydeder.
Alt + F11 Use Unit... penceresini açar. Bir unitten diğer forma referans veriyorsanız, ilgili formu Uses kısmında tanımlamanız lazım. Bu pencereden proje içindeki unitlerden istediğinizi seçip, tanımlama işini otomatik yaptırabilirsiniz.
Ctrl + F Arama ekranını açar
Ctrl + E Artan arama yapar. Bu tuşlara baştıktan sonra kelimeyi yazın. İlgili kelime varsa bulunur.
F3 Arana kelimenin bir sonraki geçtiği yeri bulur
F10 Menülerin ve bileşenlerin olduğu ana pencereyi gösterir.
F11 Object Inspectoru gösterir.
F12 Formla, kod arasında geçiş sağlar.
Shift + F12 Formları açmak için form listesini görüntüler.
Ctrl + F12 Unitleri açmak için unitleri listeler
F1 Üzerinde bulunduğunuz bileşen veya kelime ile ilgili yardımı açar.
Ctrl + Shift + I Seçili kodu blok halinde sağa kaydırır.
Ctrl + Shift + U Seçili kodu blok halinde sola kaydırır
Ctrl + Shift + C Bir rutini tanımladıktan sonra gövdesini oluşturmak için
Ctrl + F4 Dosyayı kapatır.

6.) Proje Seçenekleri (Project > Options)




1. Forms

ßu ßölümde Projenizle iLgiLi Formlara Ayar Çekebilirsiniz.

Main Form (Ana Form) : Projenizin Ana Form’unu ßelirliyebilirsiniz. Ana Form Projenizi Çalıştırdığınızda İlk Açılacak Olan Form’dur..
Auto-Create Forms : ßu Kısımda Otomatik Olarak Oluşturulacak Form’ların Listesi Yer Alır.
Avaible Forms : Burada Programda Gerektiği Anda Oluşturulup Kullanılacak Formların Listesi Yer Alır. Programınızın Hızlı Çalışması ve Daha Az Hafıza Yemesi İçin Bir Kaç Gerekli Form Dışında Tüm Formlarınızı Avaible forms Kısmına atın. Bu Formları İstediğiniz Anda Oluşturup Kullanabilirsiniz.

2. Application

Title : ßuraya Programınızın ßaşlığını Yazın ßu ßaşlık Görev Çubuğu ve Yöneticisinde Görünecek Olan İsimdir.
Help File : Eğer Programınıza Yardım Dosyası Yaptıysanız ßurdan Yardım Dosyasının Yerini ßelirtmelisiniz (Browse Button’una Basarak Seçebilirsiniz)
Icon : Programınızın Simgesi
Target File Extension : Projenizin Uzantısını Ne Olacağını ßelirleyebilirsiniz. Program .exe Olacaksa Hiç Ellemeyin Eğer ßir ActiveX Uygulaması Yazıyorsanız; ocx , dll Dosyası Oluşturuyorsanız .dll Yazmalısınız.



3. Compiler :
ßurda Değişiklik Yapmanıza Gerek Yok

4. Compiler Messages :
Programınızın Derlenmesi Sırasında Derleyicinin Göstereceği Mesajları Ayarlıyabilirsiniz.

5. Linker
ßurda Değişiklik Yapmanıza Gerek Yok.

6. Directories / Conditionals
ßu Kısımda Programınızın Oluşturduğu ve Kullandığı Dosyaların Konumunu Belirliyebilirsiniz.

7. Version Info
ßu Menüde Programınıza Sürüm ßilgileri Ekliyebilirsiniz.

8. Packages
Eğer Programınızı Sık Sık ßaşkalarına Dağıtıyorsanız .exe Dosyasının Küçük Olmasını iStersiniz Delphide Paketlerin ßir Kısmını Program Dışı Kullanarak Programın Gerekli ßilgilerini .bpl Dosyalarından Almasını Sağlıyabilirsiniz., Boyutunu Küçültebilirsiniz. Fakat Bu Durumda .bpl Dosyasını Kullanıcının ßilgisayarına Yüklemeniz Lazım.. ßu iŞLemi Yapabilmek İçin “Build with runtime packages” Seçeneğini Seçin Ve İstediğiniz Paketleri Seçin.

Sanırım Menülerle İlgili ßu Kadar Açıklama Yeter Genel Açıklamalar Bunlar Zaten (Ellerim Yoruldu) Daha Geniş ßilgileri Arama Motorlarında ßulabilirsiniz. Şimdilik ßu Kadar Yeterli 3. Dökümanda Kod Penceresinin Özellikleri ve Değişkenler Hakkında ßilgi Vericem. İyi Çalışmalar Umarım Yardımcı Olmuşumdur

3. Döküman Hazır.

Not : Bu Arada Anlattığım Her Konu iLe iLgiLi Zaman Buldukça Örnek Videolar Çekmeye Çalışacağım.

Konu : Delphi’de İşimize Yarayacak Kısa İpuçları ve Değişkenler


1. Kısa İpuçları

A) CTRL + Space Tuşu
Bunu Bir Örnekle Açıklamaya Çalışayım.
Örneğin Form’umuzda 1 Button 1’de Editbox Var Button’un OnClick Event’ına ;
E + [CTRL+Space] Yaptığımız Zaman Bir Açılır Kutu’da Edi iLe Başlayan Componentler Prosedürler vs. Görünecektir. Örneği Aşağıdadır




Bunun Bize Avantajı Nedir ? Diye Soracak Olursanız Kod Yazmada İşimize Yarayacaktır. Hatırlamadığımız Bir Prosedürü, Component Adını vs. veya Hızlı Kod Yazmak iÇin CTRL + Space Kombinasyonunu Kullanabilirsiniz.

b) ’.’ Karakteri iLe Property, Prosedür vs. Çağırmak
Yine Form’umuza Bir Button ve Bir Edit Ekleyelim ;
Button’un OnClick Event’ına
Edit1. Yapınca Edit iLe Yapabileceklerimiz Karşımıza Geliyor. Burdan Edit’te Yapmak iStediklerimizi Yapabiliriz.

Sanırım Bu Kadar İpucu Yeter Zaten Nette Sürüyle Kontroller, İpuçları vs. Mevcut. Artık Kodlama Yapısına Geçelim Bizim İçin Önemli Olan Bölüm Burası..


2. Değişkenler

iLk Olarak Değişkenin Ne Olduğuyla Başlayalım.

Program İçinde Değişik Değer Alabilen İfadelere Değişken Adı Verilir. Her Bir Değişkenin Karşılığı Belli Bir Bellek Bölgesine Yerleştirilir. Kullanınan Bellek Bölgesinin Uzunluğu Tanımlanan Değişkenin Tipine Bağlıdır.


a) Değişkenlere İsim Verirken Nelere Dikkat Edilmeli ?
1. Değişken İsimleri Mutlaka Harfle Başlamalıdır (a:integer)
2. Değişken Uzunlukları Maksimum 63 Karakter Olmalıdır. 63. Karakterden Sonrası Okunmadan Geçilir (63karakterolmamalı:integer)
3. Değişken İsimlerinde Türkçe Karakter Kullanılmamalıdır. (değişken:integer Yalnış) (degisken:integer Doğru)
4. Karakterler Arasında Boşluk Bulunmamalıdır. (bu bir degisken ismi: integer Yalnış) (bu_bir_degisken_ismi:integer Doğru)
5. Birden Fazla Kelime Değişken iSmi Verilecekse Aralarına Boşluk Değil _ Konulmalıdır. (bu bir degisken ismi: integer Yalnış) (bu_bir_degisken_ismi:integer Doğru)
6. Delphi Komutları Değişken Adı Olarak Kullanılmamalıdır. (Chr, not,IntToStr vs.)
7. Bir Değişken Tanımlama İşlemi Değişken Tanımlama Bloğunda (var ile başlayan blok) Yapılmalıdır.

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
Var
Rakam:integer;
Begin
//Program Kodları
End;

! Bir Değişken Tanımı İki Parçadan Meydana Gelir.
1. si Değişken Adı
2. si Değişken Tipi

! Değişken Tipi Belirlemek iÇin Üstteki Örnekteki Gibi Rakam:integer (Araya : Konulmalı)
! Değişkene Değer Atayabilmek iÇin := Kullanılır (Rakam:=2
! Değişkenleri , iLe Ayırabilirsiniz (birinci,ikinci,ucuncu:integer Gibi


b) Değişken (Veri) Tipleri

1. Tam Sayı Değişken Tipleri

ShorInt
1 Byte’lık İşaretli Tamsayı Tipidir. -128 ile 127 Arasında Değer Alabilir
SmallInt
2 Byte’lık İşaretli Tamsayı Veri tipidir. -32768 ile 32767 Arasında Değer Alabilir
LongInt
4 Byte’lık İşaretli Tam Sayı Tipidir. -2147483647 ile 2147483647 Arasında Değer Alabilir
Integer
Bu Tip te LongInt Gibidir. 4 Byte’lık İşaretli Tam Sayı Tipidir. -2147483647 ile 2147483647 Arasında Değer Alabilir

Byte
1 Byte’lık İşaretsiz Tamsayı Tipidir. 0 ile 255 Arasında Değer Alabilir (shortInt tipinin işaretsiz halidir.)
Word
2 Byte’lık İşaretsiz Tamsayı Tipidir. 0 ile 65535 Arasında Değer Alabilir
Cardinal
4 Byte’lık İşaretsiz Tamsayı Tipidir. 0 ile 2147483647 Arasında Değer Alabilir


2. Real Sayı Değişken Tipleri

Single
4 Byte’lık Ondalık Sayı Tipidir. 1.5x10 Üzeri -45 ile 3.4x 10 Üzeri 38 arasında değer alabilir. (7-8 Haneli Rakamlar yani:y.yyyyyyx10n (n 10 Üzeri n)
Real
6 Byte’lık Ondalık Sayı Tipidir. 2.9x10 Üzeri -39 ile 1.7x10 Üzeri 38 Arasında Değer Alabilir 11-12 Haneli Rakamlar.
Double
8 Byte’lık Ondalık Sayı Tipidir. 5.0x10 Üzeri - 324 ile 1.7x10 Üzeri 308 Arasında Değer Alabilir 15-16 Haneli Rakamlar.
Extended
10 Byte’lık Ondalık Sayı Tipidir. 3.4x10 Üzeri 4932 ile 1.1x10 Üzeri 4932 Arasında Değer Alabilir
Comp
8 Byte’lık Ondalık Sayı Tipidir. -2 Üzeri 63 +1 ile 2 Üzeri 63 -1 Arasında Değer Alabilir 19-20 Haneli Rakamlar.
Comp tipi sadece 2 nin katları olan sayıları tutabilen bir tiptir.
Currency
8 Byte’lık -922337203685477.5808 ile 922337203685477.5807 Aralığında İşaretli Bir Sayı Tipidir.

3. Boolean Değişken Tipi
Boolean
True ve False Değerlerinden Birini İçerir. Hafızada 1 Byte Yer Kaplar. Bir İfadenin Doğru Yalnış Veya Evet-Hayır Değerlerinden Birini Aldığı Durumlarda Kullanılır.

4. Karakter Değişken Tipleri
Char
Bir Karakter İçerebilen 1 Byte’lık Veri Tipidir. Bu Tip Değişkenler Sadece Bir Karakter Barındırabilirler.
AnsiChar
Char Tipi İle Aynıdır.
WideChar
Bu Tip 2 Byte’lık Bir Karakter Tipidir.

5. String Değişken Tipleri
ShortString
255 Karaktere Kadar Karakter Ataması Yapılabilen Veri Tipidir. Bellekte Karakter Sayısı +1 Byte Yer Kaplar. Sınırlar Aşılırsa Yani 255 Karakteri Geçmesi Halinde Sondakiler Dikkate Alınmaz.
AnsiString
Bu Tip Stringler Dinamiktir ve Belli Bir Sınırı Yoktur. Yani Bu Değişkene Ne Kadar Karakter Atanırsa Atansın Bellekte O Kadar Yer Kaplar.
String
AnsiString Tip İle Aynıdır.
PChar
64 KByte Kadar Atama Yapılabilen Sonu #0 Karakteri İle Biten Veri Tipidir.

Sonraki Döküman : Değişken, Tip Değiştirme Fonksiyonlarından Bahsedip Videolu Örnek Anlatım Yapmaya Çalışacağım. Dökümanlar üzerine Eleştri yapan, Hatalarımı Gösteren Arkadaşlarıma Şimdiden Teşekkür Ediyorum

Diziler

Dizi tanımı Var Bloğunda Aşağıdaki Şekilde Yapılır.

Var
Diziadi:array[altsınır..üstsınır] of tip
İki Boyutlu Dizi Şöyledir :
diziadi:array[altsınır1..üstsınır1,altsınır2..üstsınır2] of tip

Örnek:
Var

a:array[1..50]of integer;

Dinamik Dizi Tanımlama

Dinamik Dizi ; Boyutunun Derleme aşamasında Belirlenmesi Gerekmeyen Dizilerdir. Program Çalışırken Dizinin Boyutu Belirlenebilir

Var
Diziadı:array of tip

Herhangi Bir Anda Bu Dizinin Boyutu SetLength Fonksiyonu İle Belirlenebilir.Herhangibir anda bu dizinin boyutu SetLength fonksiyonu ile belirlenir.

SetLength(diziadi,boyutu);


Örnek:
SetLength(i,12) ; // i Dizisini 12 Elemanlı Yap

Çok Boyutlu Dizi

Dizi Birden Fazla Boyutluda Olabilir. Bu Durumda Her Boyut İçin Tanım Kısmında Bir Array of İfadesi Kullanılır

Kullanım :
Var
Diziadı : array of array of array of ... tip

Örnek: 3 Boyutlu Bir a Dizisi Tanımlanırken ;

Var
a : array of array of array of Integer ;

Çok Boyutlu Dizinin Boyutu SetLength(a,2,4,6); Gibi Tanımlanır.


Sabitler

Sabitler Değişmeyen Değerler İçerirler. Bu Değer Programın Başından Sonuna Kadar Değeri Aynıdır. Bir Sabit Tanımını Const Bloğunda Yapabilirsiniz (Zorunlu)

Const

Sabitadı=değeri;

Örnek:

Const

i = 100;

adi = ’Bahadir’;

İlk Değer Atama ve Static Değişken Tanımı

Değişkenlere İlk Değerin Atanması ve Bu Değişkenin Değerini Prosedürün Çalışması Bittikten Sonra da Korunması İçin Const Kısmı Altında Değişken Tanımı Yapılır.

Const

değiskeninadi : Tipi = İlkdeğeri;

Örnek:
Const

i : integer = 0 ;

Bir Diziye İlk Değer Atama

Const

Diziadi : Array[altsınır..üstsınır] of tipi = (değer1 , değer2 ,...) ;

Örnek:
Const

Mevsimler:Array[1..4] of string = (’ İlkbahar ’ , ’ Yaz ’ , ’ Sonbahar ’ , ’ Kış ’ );



Pointerler

Pointerlar Bir Değeri Değil, Değerin Bulunduğu Adresi Gösterir.


PAnsiString : AnsiString Tipinde Bir Değişkeni Gösteren Pointer

PByteArray : TbyteArray tipinde Bir Değişkeni Gösteren Pointer.Çoğunlukla bellekte ayrılmış bölgelerdeki her byte ulaşılabilmek için kullanılır.

PCurrency : Currency Tipindeki Bir Değişkeni Gösteren Pointer.

PExtended : Extended Tipindeki Bir Değişkeni Gösteren Pointer.

PShortString : ShortString Tipindeki Bir Değişkeni Gösteren Pointer.

PWordArray : TWordArray Tipindeki Bir Değişkeni Gösteren Pointer.


* Herhangi Bir Değişken İçin ^ Karakteri Kullanılarak Pointer Tanımlanabilir.

Örnek:
Var

ptr : PAnsiString ;

p: ^integer ; // İnteger Tipindeki Değişkeni Gösteren Pointer.

Pointerlerin Barındıracağı Adres

Pointer’ın Barındıracağı Adresi Belirleme İşi @ Karakteri İle Yapılır.

p := @ i ; // p Pointer’ı i Adresini Barındıracaktır.

ptr := @ a[1] ; // ptr Pointeri İle Dizinin İlk Adresini Barındıracak.

Pointer Kullanımı

Pointer, Tiplerin Önüne ^ İşareti Koyularak Tanımlanır.

Örnek:
Var

x : ^integer ;

y : ^string ;

Evet 4. Dökümanda Bu Kadar

5. Dökümanda Şartlar Üzerinde Duracam (if..then..else)

alıntıdır

emeğine sağlık süper !

__________________